Πολλοί άνθρωποι αναρωτιούνται αν αυτό που βιώνουν είναι «αρκετά σοβαρό» για να απευθυνθούν σε ψυχολόγο. Συχνά σκέφτονται ότι πρέπει πρώτα να εξαντλήσουν όλες τις αντοχές τους, να φτάσουν σε έντονη δυσφορία ή να μην μπορούν πλέον να λειτουργήσουν στην καθημερινότητά τους. Στην πραγματικότητα, όμως, δεν χρειάζεται να περιμένει κανείς να φτάσει στα όριά του για να ζητήσει βοήθεια.
Η απόφαση να μιλήσετε με έναν ψυχολόγο δεν σημαίνει αδυναμία. Αντίθετα, αποτελεί μια πράξη φροντίδας προς τον εαυτό σας. Όταν κάτι σας δυσκολεύει, σας επηρεάζει συναισθηματικά ή επαναλαμβάνεται χωρίς να μπορείτε να το διαχειριστείτε όπως θα θέλατε, η ψυχοθεραπεία μπορεί να σας βοηθήσει να κατανοήσετε καλύτερα αυτό που συμβαίνει και να βρείτε πιο λειτουργικούς τρόπους αντιμετώπισης.
Δεν χρειάζεται να υπάρχει «μεγάλο πρόβλημα»
Ένας από τους πιο συχνούς λόγους που κάποιος καθυστερεί να απευθυνθεί σε ψυχολόγο είναι η σκέψη: «Άλλοι περνούν χειρότερα» ή «ίσως υπερβάλλω». Όμως η ψυχική δυσκολία δεν χρειάζεται να συγκρίνεται με τη δυσκολία κάποιου άλλου για να είναι σημαντική.
Μπορεί να χρειαστείτε υποστήριξη όταν νιώθετε ότι κάτι σας βαραίνει για καιρό, όταν οι ίδιες σκέψεις επιστρέφουν ξανά και ξανά ή όταν παρατηρείτε ότι η καθημερινότητά σας δεν έχει την ίδια ισορροπία. Η ψυχοθεραπεία δεν αφορά μόνο τις «δύσκολες περιπτώσεις». Αφορά κάθε άνθρωπο που θέλει να κατανοήσει καλύτερα τον εαυτό του, τις σχέσεις του, τις αντιδράσεις του και τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζει τη ζωή.
Σημάδια ότι μπορεί να σας βοηθήσει ένας ψυχολόγος
Δεν υπάρχει μία μοναδική στιγμή που να ισχύει για όλους. Υπάρχουν, όμως, ορισμένα σημάδια που δείχνουν ότι ίσως είναι χρήσιμο να ζητήσετε ψυχολογική υποστήριξη.
Μπορεί να είναι η κατάλληλη στιγμή να απευθυνθείτε σε ψυχολόγο όταν:
- νιώθετε έντονο ή επίμονο άγχος,
- βιώνετε συχνά θλίψη, απογοήτευση ή συναισθηματική εξάντληση,
- δυσκολεύεστε στις σχέσεις ή στην επικοινωνία με τους άλλους,
- έχετε χαμηλή αυτοεκτίμηση ή έντονη αυτοκριτική,
- βιώνετε κρίσεις πανικού ή έντονα σωματικά συμπτώματα άγχους,
- αισθάνεστε θυμό που δυσκολεύεστε να διαχειριστείτε,
- αποφεύγετε καταστάσεις λόγω φόβου ή ανασφάλειας,
- νιώθετε ότι επαναλαμβάνετε μοτίβα που σας δυσκολεύουν,
- περνάτε μια μεταβατική ή απαιτητική περίοδο ζωής,
- θέλετε να κατανοήσετε βαθύτερα τον εαυτό σας.
Στο γραφείο της Δανάης Κατωπόδη, η ψυχοθεραπευτική εργασία μπορεί να αφορά θέματα όπως άγχος, φοβίες, κρίσεις πανικού, δυσκολίες στις διαπροσωπικές σχέσεις, θυμό, ψυχοσωματικά συμπτώματα, θέματα αυτοεκτίμησης και διαταραχές της διάθεσης.
Όταν η καθημερινότητα αρχίζει να επηρεάζεται
Ένα σημαντικό κριτήριο δεν είναι μόνο το «τι» νιώθετε, αλλά και το πόσο αυτό επηρεάζει τη ζωή σας. Για παράδειγμα, το άγχος είναι μια φυσιολογική ανθρώπινη εμπειρία. Όταν, όμως, αρχίζει να επηρεάζει τον ύπνο, τη συγκέντρωση, την εργασία, τις σχέσεις ή την αίσθηση ηρεμίας, τότε αξίζει να του δώσετε προσοχή.
Το ίδιο ισχύει και για τη θλίψη, τον θυμό, τις φοβίες ή τις επαναλαμβανόμενες αρνητικές σκέψεις. Αν κάτι σας δυσκολεύει σταθερά, ακόμα κι αν συνεχίζετε να ανταποκρίνεστε στις υποχρεώσεις σας, αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να το αγνοήσετε. Πολλές φορές, η ψυχοθεραπεία βοηθά πριν το πρόβλημα γίνει πιο έντονο.
Τι μπορεί να προσφέρει η ψυχοθεραπεία;
Η ψυχοθεραπεία δημιουργεί έναν ασφαλή χώρο όπου μπορείτε να μιλήσετε ανοιχτά για όσα σας απασχολούν. Μέσα από τη θεραπευτική διαδικασία, μπορείτε να αναγνωρίσετε σκέψεις, συναισθήματα και συμπεριφορές που επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο βιώνετε την καθημερινότητά σας.
Στη Γνωσιακή Συμπεριφορική Θεραπεία, η οποία αποτελεί βασική θεραπευτική προσέγγιση της Δανάης Κατωπόδη, η θεραπεία έχει συνεργατικό και δομημένο χαρακτήρα. Εστιάζει στον τρόπο με τον οποίο οι σκέψεις, τα συναισθήματα και οι συμπεριφορές αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, με στόχο να αναπτυχθούν πιο λειτουργικοί τρόποι κατανόησης και αντιμετώπισης των δυσκολιών.
Αυτό δεν σημαίνει ότι αγνοείται το παρελθόν ή οι εμπειρίες που έχουν επηρεάσει τον άνθρωπο. Αντίθετα, κάθε δυσκολία εξετάζεται μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο της ζωής του ατόμου, των σχέσεων, των εμπειριών και των συνθηκών μέσα στις οποίες έχει διαμορφωθεί.
Τι γίνεται στην πρώτη συνεδρία;
Η πρώτη συνεδρία είναι συνήθως ένα αρχικό βήμα γνωριμίας και κατανόησης. Δεν χρειάζεται να έχετε έτοιμες όλες τις απαντήσεις, ούτε να ξέρετε ακριβώς από πού να ξεκινήσετε. Πολλοί άνθρωποι έρχονται στην πρώτη συνάντηση λέγοντας απλώς ότι «δεν νιώθουν καλά» ή ότι κάτι τους δυσκολεύει χωρίς να μπορούν ακόμη να το ορίσουν ξεκάθαρα.
Στόχος της πρώτης επαφής είναι να αρχίσει να διαμορφώνεται μια εικόνα για τις δυσκολίες που αντιμετωπίζετε, τις ανάγκες σας και τους πιθανούς θεραπευτικούς στόχους. Στην πορεία, εσείς και η θεραπεύτρια μπορείτε να δουλέψετε μαζί πάνω σε ένα πλάνο θεραπείας, το οποίο μπορεί να περιλαμβάνει τη συχνότητα των συνεδριών, τους στόχους και τον τρόπο εργασίας.
Πόσο διαρκεί η ψυχοθεραπεία;
Η διάρκεια της ψυχοθεραπείας δεν είναι ίδια για όλους. Εξαρτάται από το είδος των δυσκολιών, το βάθος των θεμάτων που θέλετε να δουλέψετε, τους στόχους που τίθενται και τον ρυθμό με τον οποίο εξελίσσεται η θεραπευτική διαδικασία.
Η ψυχοθεραπεία δεν είναι μια γρήγορη λύση που εξαφανίζει άμεσα κάθε δυσκολία. Είναι όμως μια ουσιαστική διαδικασία αυτογνωσίας, επεξεργασίας και αλλαγής. Μέσα από αυτή, ο άνθρωπος μπορεί να μάθει να αναγνωρίζει καλύτερα τα συναισθήματά του, να θέτει όρια, να διαχειρίζεται σκέψεις που τον δυσκολεύουν και να αναπτύσσει πιο λειτουργικούς τρόπους αντίδρασης.
Η διάρκεια κάθε συνεδρίας είναι συνήθως 50 λεπτά, ενώ η συχνότητα συμφωνείται ανάμεσα στη θεραπεύτρια και τον θεραπευόμενο, ανάλογα με τις ανάγκες και τους θεραπευτικούς στόχους.
Ψυχολόγος στα Ιωάννινα ή online συνεδρίες;
Η επιλογή ανάμεσα σε δια ζώσης και online συνεδρίες εξαρτάται από τις ανάγκες και τις πρακτικές δυνατότητες κάθε ανθρώπου. Αν βρίσκεστε στα Ιωάννινα, μπορείτε να πραγματοποιήσετε συνεδρίες στο γραφείο. Αν μένετε εκτός Ιωαννίνων, ταξιδεύετε συχνά ή προτιμάτε την ευελιξία του χώρου σας, οι online συνεδρίες μπορούν να αποτελέσουν μια πρακτική λύση.
Το σημαντικότερο είναι να υπάρχει συνέπεια, ασφάλεια και μια θεραπευτική σχέση μέσα στην οποία να μπορείτε να μιλήσετε με ειλικρίνεια. Η μορφή της συνεδρίας μπορεί να προσαρμοστεί ανάλογα με τις ανάγκες σας.
Πότε είναι καλό να μην το αναβάλλω άλλο;
Αν έχετε ήδη σκεφτεί αρκετές φορές ότι ίσως χρειάζεστε βοήθεια, αυτό από μόνο του είναι μια ένδειξη ότι αξίζει να το διερευνήσετε. Δεν χρειάζεται να είστε σίγουροι ότι «πρέπει» να ξεκινήσετε ψυχοθεραπεία. Μπορείτε απλώς να κάνετε μια πρώτη συνάντηση για να μιλήσετε για αυτό που σας απασχολεί και να δείτε αν η θεραπευτική διαδικασία μπορεί να σας βοηθήσει.
Η αναζήτηση βοήθειας δεν σημαίνει ότι δεν μπορείτε να τα καταφέρετε μόνοι σας. Σημαίνει ότι επιλέγετε να μην είστε μόνοι μέσα σε αυτό που βιώνετε.
Συχνές ερωτήσεις
Πρέπει να έχω συγκεκριμένο πρόβλημα για να πάω σε ψυχολόγο;
Όχι απαραίτητα. Μπορείτε να απευθυνθείτε σε ψυχολόγο ακόμα κι αν δεν μπορείτε να ορίσετε ακριβώς τι σας δυσκολεύει. Αρκεί να νιώθετε ότι κάτι επηρεάζει την καθημερινότητα, τη διάθεση, τις σχέσεις ή τη σχέση με τον εαυτό σας.
Αν πάω σε ψυχολόγο, σημαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά με εμένα;
Όχι. Η ψυχοθεραπεία δεν είναι ένδειξη αδυναμίας. Είναι ένας τρόπος να φροντίσετε την ψυχική σας υγεία, να κατανοήσετε καλύτερα τον εαυτό σας και να δουλέψετε πάνω σε δυσκολίες που σας επηρεάζουν.
Τι γίνεται αν δεν ξέρω τι να πω στην πρώτη συνεδρία;
Δεν χρειάζεται να έχετε προετοιμάσει κάτι συγκεκριμένο. Η πρώτη συνεδρία είναι χώρος γνωριμίας, αρχικής εκτίμησης και διερεύνησης. Μπορείτε να ξεκινήσετε από αυτό που νιώθετε εκείνη τη στιγμή.
Πόσο συχνά γίνονται οι συνεδρίες;
Η συχνότητα των συνεδριών συμφωνείται ανάμεσα στη θεραπεύτρια και τον θεραπευόμενο, ανάλογα με τις ανάγκες, τους στόχους και τη φύση των δυσκολιών.
Μπορώ να κάνω συνεδρίες αν δεν μένω στα Ιωάννινα;
Ναι, υπάρχει δυνατότητα online συνεδριών, ώστε να μπορείτε να ξεκινήσετε ή να συνεχίσετε την ψυχοθεραπευτική διαδικασία ακόμα κι αν δεν βρίσκεστε στα Ιωάννινα.
Ένα πρώτο βήμα φροντίδας
Αν αναρωτιέστε πότε να πάτε σε ψυχολόγο, ίσως η απάντηση να είναι: όταν νιώθετε ότι δεν θέλετε να συνεχίσετε να κουβαλάτε μόνοι σας αυτό που σας δυσκολεύει. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να σας βοηθήσει να δείτε πιο καθαρά όσα βιώνετε, να κατανοήσετε καλύτερα τον εαυτό σας και να χτίσετε σταδιακά μια πιο ισορροπημένη καθημερινότητα.
Η Δανάη Κατωπόδη, Ψυχολόγος MSc., πραγματοποιεί συνεδρίες ψυχοθεραπείας και συμβουλευτικής στα Ιωάννινα, καθώς και online συνεδρίες. Μπορείτε να επικοινωνήσετε για να κλείσετε μια πρώτη συνάντηση και να κάνετε το πρώτο βήμα με τον δικό σας ρυθμό.