Η Γνωστική Συμπεριφορική Ψυχοθεραπεία είναι μια συνεργατική, δομημένη και σχετικά βραχεία μορφή ψυχοθεραπείας, η οποία εστιάζεται στο παρόν και είναι αποδεδειγμένα αποτελεσματική για μια ευρεία γκάμα ψυχολογικών προβλημάτων, όπως κατάθλιψη, άγχος, φοβίες, θυμό, αγχώδεις και διατροφικές διαταραχές, αϋπνία, ψυχοσωματικά, δεισλειτουργία σχέσεων, κατάχρηση ή εξάρτηση από ουσίες και πολλά άλλα. Επίσης έχει πολύ θετικό πρόσημο στην επίλυση εφηβικών και παιδικών προβλημάτων. Η θεραπεία εστιάζει κυρίως στο πώς σκέφτεστε, αισθάνεστε, και επικοινωνείτε στο παρόν, παρά στις εμπειρίες της παιδικής ηλικίας. Μέσα από τη θεραπεία, τα άτομα εκπαιδεύονται στην αυτοβοήθεια, με άλλα λόγια γίνονται «θεραπευτές του εαυτού τους», και έτσι έχουν τα γνωστικά εφόδια να συνεχίσουν το ταξίδι της αυτοβελτίωσης τους ακόμα κι όταν η ψυχοθεραπεία ολοκληρωθεί.
Έρευνες έχουν δείξει πως η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία μπορεί να είναι εξίσου αποτελεσματική με την φαρμακοθεραπεία για την αντιμετώπιση της κατάθλιψης, του άγχους, των εμμονικών σκέψεων ή άλλων φόβων, χωρίς όμως απαραίτητα να την αντικαθιστά ή να αποκλείει το ενδεχόμενο συνδιαστικής προσέγγισης αναλόγως την περίπτωση.
Στα άτομα που προσέρχονται για βοήθεια, γίνεται μία αρχική εκτίμηση. Στόχος της εκτίμησης, είναι να μαζευτούν όσες πιο πολλές χρήσιμες πληροφορίες για εσάς, έτσι ώστε η θεραπεύτριά σας να μάθει γρήγορα τις δυσκολίες που αντιμετωπίζετε, προκειμένου να σας βοηθήσει με αποτελεσματικό τρόπο.
Ποιο είναι το πλάνο θεραπείας;
Εσείς και η θεραπεύτριά σας θα δουλέψετε μαζί για να αναπτύξετε ένα πλάνο θεραπείας. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει τη συχνότητα των συνεδριών, τη σημασία της πιθανής φαρμακοθεραπείας, τη διάγνωση, τους στόχους σας, την απόκτηση δεξιοτήτων, τις ανάγκες αλλαγής στον τρόπο που σκέφτεστε, που συμπεριφέρεστε και επικοινωνείτε, και άλλους παράγοντες.
Πώς είναι οι θεραπευτικές συνεδρίες;
Στη γνωστική συμπεριφορική θεραπεία οι συνεδρίες είναι δομημένες. Σε κάθε συνεδρία θέτετε μαζί με την θεραπεύτριά σας μια «ατζέντα», δηλαδή μια σειρά θεμάτων προς συζήτηση για κάθε συνάντηση. Η ατζέντα μπορεί να περιλαμβάνει ανασκόπηση της εμπειρίας της προηγούμενης συνεδρίας, της δουλειάς για το σπίτι ή αναφορά σε τρέχοντα προβλήματα. Στόχος είναι η εύρυθμη διαχείριση των προβλημάτων κι όχι μόνο η έκφραση έκφραση γύρω από αυτά.
Είναι απαραίτητη η δουλειά στο σπίτι (homework);
Πέραν της θεραπευτικής διαδικασίας που διεξάγεται στις συνεδρίες μαζί με την θεραπεύτριά σας, σας αναθέτονται ασκήσεις εφαρμογής για το σπίτι, βάσει όσων έχετε μάθει στις συνεδρίες και ολοκληρώνονται κατά το μεσοδιάστημα μεταξύ 2 συνεδριών.
Είναι αποδεδειγμένο ότι, τα άτομα που φέρουν εις πέρας τη δουλειά για το σπίτι βελτιώνονται πιο γρήγορα και διατηρούν τη βελτίωση αυτή για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Πώς θα αξιολογήσω την πορεία της θεραπείας;
Εσείς και ο θεραπευτής σας θα θέσετε συγκεκριμένους στόχους στην αρχή της θεραπείας, τους οποίους μπορείτε να τροποποιήσετε στην πορεία. Έπειτα από ένα εύλογο διάστημα στο οποίο θα έχει κατακτηθεί μία σχέση εμπιστοσύνης, θα μπορέσετε να αξιολογήσετε την εξέλιξη της θεραπευτικής διαδικασίας, αφουγκραζόμενοι τα συναισθήματα σας, και θα μπορείτε να διακρίνετε αν αισθάνεστε λιγότερο ή το ίδιο κατάθλιψη, άγχος, θυμό ή οτιδήποτε άλλο. Μέρος της διαδικασίας είναι να αισθανθείτε μία άνεση που θα σας επιτρέψει να δίνετε πληροφορίες για την πορεία της θεραπείας στην θεραπεύτριά σας.
Αυτές οι πληροφορίες είναι χρήσιμες ώστε να καταλάβετε τι δουλεύει και τι δε δουλεύει για εσάς.
Πως θα αποκτήσω τα γνωστικά εργαλεία ώστε να τα εφαρμόζω στην καθημερινότητα;
Ανάλογα με το πρόβλημα στο οποίο αναζητάτε λύσεις, ο θεραπευτής θα σας βοηθήσει να γνωρίσετε τον εαυτό σας όσο καλύτερα γίνεται, ώστε να βελτιώσετε τις συνθήκες και τις σκέψεις που σας ταλανίζουν. Κεντρικός στόχος της θεραπείας είναι να μάθετε πώς να γίνετε εσείς οι ίδιοι, θεραπευτές του εαυτού σας.
